پرش به محتوا 
در دیماه ۱۴۰۴ (بهمن ۱۴۰۴ شمسی / ژانویه ۲۰۲۶ میلادی)، ایران یکی از طولانیترین دورههای قطع گسترده اینترنت بینالملل را تجربه کرد. این رویداد نه فقط در رسانههای داخلی موضوع بحث بود، بلکه پای بسیاری از سازمانهای مستقل رصدگر اینترنت مانند NetBlocks و Cloudflare Radar را نیز به تحلیل دادهها باز کرد.
در این مقاله از دست برتر، با استناد به دادههای این دو مرجع معتبر و تحلیل روند ۱۵ روز گذشته، وضعیت واقعی اینترنت ایران را مرور میکنیم، گزارشها را مقایسه میکنیم و ببینیم این گزارشها چه جزئیاتی از وضعیت زیرساخت شبکه کشور ارائه دادهاند.
۱. آغاز قطع گسترده و دادههای اولیه
طبق گزارش رسمی Cloudflare، از حوالی ۸ ژانویه ۲۰۲۶ (مصادف با چند روز نخست اعتراضات گسترده در ایران)، اینترنت کشور بهصورت تقریباً سراسری قطع شد و ترافیک اینترنت در کشور «به تقریباً صفر» سقوط کرد. این شرکت در تحلیلهای خود نشان داد که ترافیک ورودی و خروجی تقریباً قطع شده است، در حالی که معمولاً ارتباط با شبکه جهانی برقرار بود.
مرجع رصد اینترنت NetBlocks نیز اعلام کرد که این قطعی، از نظر شدت و گستره، یکی از کاملترین و سریعترین پیادهسازیهای «کلید قطع اینترنت» در تاریخ ایران بوده که در اعتراضات اخیر انجام شده است — بهگونهای که اتصال تقریباً همه شبکهها با اینترنت جهانی در مدت کوتاهی قطع شده و میزان دسترسی به درصدی اندک کاهش یافته است.
۲. دادههای فنی ستادهای مانیتورینگ
🔹 دادههای Cloudflare Radar
Cloudflare Radar بهعنوان یکی از ابزارهای تحلیل وضعیت ترافیک اینترنت جهانی، بهروشنی نشان داد که:
-
پس از شروع قطعی، ترافیک کل اینترنت ایران تا بیش از ۹۷٪ کاهش یافت.
-
میزان درخواستهای شبکه به حدی رسید که عملاً ارتباط با سرویسهای جهانی قطع یا بسیار محدود شد و ترافیک در سطح داخلی و خدمات «کشوری» باقی ماند.
این دادهها بهروشنی نشان میدهد که وقوع قطع، به هیچوجه محدود به یک اختلال جزئی شبکه نبوده، بلکه سطح ارتباط جهانی تقریباً حذف شده است.
🔹 دادههای NetBlocks
سایتی مانند NetBlocks از طریق شاخصهای ترافیک، گزارش داد که:
-
اختلال اینترنت ایران بیش از ۱۸۰ ساعت (بیش از ۷ روز) ادامه داشت و حتی از طولانیترین قطعیهای قبلی کشور طولانیتر شد.
-
به مرور زمان تنها درصدی بسیار اندک از ترافیک دیده شد که معمولاً به خدمات محدود شده داخلی یا ترافیک خاص «لیست سفید» اختصاص داشت — نه اتصال واقعی به اینترنت جهانی.
-
هر گونه «برگشت جزئی» به شبکه جهانی در گزارشهای آماری معمولاً بسیار کوتاهمدت بوده و سطح دسترسی نیز پایین بوده است.
۳. اطلاعات اختصاصی رصدگران جهانی
تحلیلهای سایتهای مانیتورینگ، مانند گزارشهای Cloudflare و NetBlocks، موارد زیر را نیز تأیید کردهاند:
◼ روند قطعی
در هفتههای اخیر:
-
اینترنت ایران در گسترهای بسیار وسیع قطع شده است.
-
حتی در مناطقی که کاربران ادعا کردند «اتصال جزئی دیده شده»، این اتصال در سطح الگوی محدود، آزمایشی یا ناهمگن گزارش شده است و نه اتصال کامل و پایدار.
-
گزارشها حاکی از آن است که در برخی مواقع ترافیک اینترنت افزایش اندکی داشته، اما معمولاً دوباره افت شدیدی را تجربه کرده است.
◼ وضعیت استانها و ISPها
تحلیلها نشان دادهاند که اختلالها نه تنها روی شبکه اصلی بلکه در بسیاری از اپراتورها، از جمله ADSL خانگی و موبایل دیتا نیز مشهود بودهاند، در حالی که برخی مناطق ممکن است با اتصال یا قطعهای متناوب روبهرو شده باشند.
این الگوها توسط رصدگران مستقل نیز تأیید شده، که نشان میدهد اختلالها فقط در یک نقطه یا فقط یک نوع شبکه رخ ندادهاند.
۴. وضعیت جزئی اینترنت در گزارشها
وضعیت اتصال محدود
بسیاری از گزارشها و دادهها نشان میدهند که حتی پس از چند روز از شروع قطعی:
-
سطح دسترسی به اینترنت جهانی هنوز بسیار پایین باقی مانده است (گاه حدود ۱–۲٪ از سطوح عادی).
-
بخش اعظم ترافیک ثبتشده در اینترنت ایران مربوط به سرویسهای «داخلی» یا شبکههایی است که همچنان «دسترسی سبز» دارند، اما دسترسی به سرویسهای جهانی بسیار محدود باقی مانده است.
این وضعیت نشان میدهد که قطع اینترنت صرفاً یک «وقفه اینترنتی» معمولی نیست، بلکه اختلالی بسیار عمیق در اتصالهای بینالمللی است.
۵. واکنشها، تحلیلها و برداشتها
گزارشهای Cloudflare و NetBlocks بهصورت مکرر یادآوری میکنند که قطعی اینترنت یکی از قویترین ابزارهای محدودکننده ارتباطات جمعی در شرایط بحران است. از دیدگاه فنی، این سطح از اختلال نشاندهنده وضعیت خارج از استانداردهای معمول شبکه است و مشابه مواردی بوده که در کشورهایی با رویدادهای بسیار شدید اجتماعی رخ داده است.
مسئله مهم این است که این گزارشها:
-
نشان دادهاند که اینترنت اساساً بهعنوان زیرساخت محوری ارتباطی و اقتصادی عمل میکند.
-
زمانی که این شبکه به شکل گسترده قطع میشود، پیامدهای جدی اجتماعی، امنیتی و اقتصادی دارد.
-
حتی وقتی برخی بخشها بهصورت محدود «اتصال» را گزارش میکنند، این اتصال از نظر کیفیت و گستردگی بسیار پایین است و معمولاً کافی برای استفاده روزمره نیست.
۶. جمعبندی وضعیت ۱۵ روزه اینترنت ایران
اگر بخواهیم وضعیت را در چند تیتر خلاصه کنیم:
🟡 شروع گسترده قطع: اینترنت میانوطنان ایرانی از حوالی ۸ ژانویه ۲۰۲۶ بهطور چشمگیر قطع شد، به طوری که تقریباً هیچ دسترسی کامل به شبکه جهانی وجود نداشت.
🟡 روند طولانی خاموشی: گزارش NetBlocks نشان میدهد این اختلال تا بیش از ۳۰۰–۳۸۴ ساعت ادامه یافته و یکی از طولانیترین قطعیهای تاریخ ایران ثبت شده است.
🟡 اتصال محدود و ناهمگن: در برخی دورهها، دادههای Cloudflare Radar نشانههای افزایش اندک ترافیک را نشان دادهاند؛ اما این دسترسی هنوز پایدار، گسترده یا کامل نیست.
🟡 ابعاد تکنیکی و اجتماعی: این وضعیت نهتنها یک قطع شبکه ساده بوده، بلکه ترکیبی از ملاحظات سیاسی، شبکهای، امنیتی و کنترل اطلاعات بوده است.
نتیجهگیری
بر اساس دادههای NetBlocks، Cloudflare Radar و گزارشهای متعدد رسانهها و نهادهای مستقل:
📌 اینترنت ایران در طول دوره اعتراضها در دیماه و بهمنماه ۱۴۰۴ واقعاً بهصورت گسترده و سراسری قطع شده است.
📌 دادههای آماری نشان میدهند این دوره یکی از طولانیترین خاموشیهای تاریخ کشور بوده است، نه یک اختلال عادی شبکه.
📌 اتصال محدود و تدریجی مشاهدهشده در برخی بازهها، بههیچوجه نشانه بازگشت کامل اینترنت نیست و بیشتر در سطح کنترلشده یا آزمایشی گزارش شده است.
این گزارشها اهمیت زیرساخت اینترنت را بیش از پیش نشان میدهند و اینکه در جهانی که ارتباطات دیجیتال جزو ضروریترین بخشهای زندگی، تجارت و اقتصاد است، هرگونه اخلال شبکهای پیامدهای گستردهای دارد.
