پرش به محتوا 
موضوع قطع گسترده اینترنت بینالملل در ایران در دیماه ۱۴۰۴ (۲۰۲۶) به یکی از مهمترین بحثهای فنی، اقتصادی و اجتماعی تبدیل شد.
در حالی که برخی مسئولان علت تاخیر در اتصال مجدد را «پیچیدگی فنی» اعلام کردند، تحلیل کارشناسان شبکه نشان میدهد ماجرا فراتر از یک صرفاً عملیات تکنیکی ساده است و عوامل مختلفی در طولانی شدن بازگشت اینترنت نقش دارند.
در این مقاله از «دست برتر» بهصورت واضح و دقیق بررسی میکنیم که آیا واقعاً اتصال مجدد اینترنت زمانبر است یا دلایل دیگری هم در کار است.
اینترنت ایران؛ وضعیتی پیچیدهتر از گذشته
اکثر متخصصان حوزه شبکه معتقدند که اینترنت ایران امروزه دیگر شبکه ساده و یکنواختی نیست که بتوان با چند کلیک آن را وصل یا قطع کرد. به گفته پژوهشگران، ساختار اینترنت کشور در سالهای اخیر تغییرات بنیادی داشته و روشهای قبلی قطع و وصل از کار افتادهاند.
این به این معنی است که:
-
دیگر همه مسیرها در یک نقطه مرکزی قطع یا وصل نمیشوند.
-
معماری شبکه پیچیدهتر شده و شامل سناریوهای منطقهای، فیلترینگ هوشمند، لیست سفید و محدودیتهای زمانی خاص است.
قطع اینترنت سادهتر است یا وصل مجدد؟
کارشناسان شبکه غالباً این نکته را تأیید میکنند که:
🔹 قطع کردن اینترنت سراسری نسبتاً سادهتر است،
زیرا میتوان همه مسیرهای خروجی به اینترنت جهانی را خاموش کرد و باقی شبکههای داخلی (مثل شبکه ملی اطلاعات) را فعال نگه داشت.
اما:
🔹 وصل کردن اینترنت از نظر فنی پیچیدهتر است،
چون نیاز به بازگرداندن:
-
مسیرهای بینالمللی (BGP و جدولهای مسیریابی)
-
همگامسازی فیلترینگ و محدودیتها
-
تست سرویسها و پایداری شبکه
دارد.
به همین دلیل، کارشناسان پذیرفتهاند که بازگردانی کامل اینترنت فرآیندی زمانبرتر از قطع آن است.
چقدر زمانبر است؟ یک واقعیت فنی یا توجیه سیاسی؟
در گزارش منتشرشده از خبرگزاری های حوزه تکنولوژی ، کارشناسان شبکه نکات مهمی را مطرح کردهاند:
✅ اتصال مجدد اینترنت ذاتاً از قطع کردن سختتر است
❌ اما آنچه باعث طولانی شدن چندین روزه شده را نمیتوان صرفاً به پیچیدگی فنی نسبت داد.
اگر هدف فقط بازگرداندن اینترنت «با همان ساختار قبلی» بود، کارشناسان بیان میکنند که این کار میتواند ظرف چند روز یا نهایتاً یک هفته انجام شود و نیازی به بیش از آن ندارد.
این یعنی:
📍 بخشی از علت تاخیر ممکن است آزمایش، اعمال سیاستها و اعمال محدودیتهای جدید باشد، نه صرفاً دشواری فنی.
برخی عوامل فنی که واقعاً زمانبر هستند
➤ بازگردانی مسیرهای بینالمللی
شبکه اینترنت جهانی از پروتکلهای مسیریابی (مثل BGP) استفاده میکند که باید با دقت فعال شوند و در برخی موارد تنظیمات خاص بسته به سیاستهای کشور انجام شود.
➤ همگامسازی فیلترینگ هوشمند
در شرایط فعلی، برخی دادهها باید از طریق فیلترینگ «لیست سفید» یا سایر محدودیتها عبور کنند، و این تنظیم دقیق نیاز به تستهای مرحلهای دارد.
➤ تست و ارزیابی پایداری
رسیدگی به این موضوع که تغییرات جدید باعث اختلال یا نشت اطلاعات نشود، نیازمند آزمونهای فنی متعدد است — چیزی که بهسرعت قابل انجام نیست.
تحلیل اجتماعی و سیاسی ماجرا
علاوه بر جنبه فنی، ابعاد سیاسی و تصمیمگیری در سطح کلان نیز بر زمان بازگشت اینترنت تأثیر دارند.
در واقع، زمانی که ساختار دسترسی به اینترنت تغییر کرده و موضوعاتی مانند کنترل ترافیک اینترنت و محدودیتهای منطقهای مطرح شوند، تصمیم بازگشت یا سرعت آن دیگر صرفاً یک تصمیم فنی ساده نیست.
وضعیت فعلی و مشاهدات میدانی
طبق گزارشهای مستقل از منابع تحلیلی:
-
پس از بیش از دو هفته قطعی گسترده، دسترسی کاربران به اینترنت جهانی بسیار محدود و در حد خدمات داخلی باقی مانده است.
-
برخی موارد اتصالهای موقت دیده شده که فوراً قطع شده یا پایدار نشدهاند — نشانهی مراحل آزمایشی وصل مجدد با کنترل زیاد.
اینها تماماً نشان میدهند که وضعیت وصل مجدد اینترنت پیچیدهتر از یک اتصال خودکار ساده است.
جمعبندی
آیا اتصال مجدد اینترنت واقعاً زمانبر است؟
✔️ بله — از نظر فنی این کار پیچیدهتر از قطع کردن است، چون شبکه نیازمند بازگردانی دقیق مسیرها، تست و تضمین پایداری و انطباق با محدودیتهای جدید است.
✔️ اما طولانی شدن بیش از چند روز احتمالاً تنها به پیچیدگی فنی محدود نمیشود، بلکه شامل مراحل تصمیمگیری، سیاستگذاری و اعمال تغییرات ساختاری در معماری شبکه نیز هست.
📌 به بیان دیگر،
«وصل اینترنت» یک کلید واحد برای انجام ندارد؛
بلکه فرآیندی چندمرحلهای، با لایههای فنی، مدیریتی و سیاستی است که نمیتوان آن را در عرض یک شب انجام داد.
